Кранальны ліст 1960 году, напісаны вядомым італьянскім радыёлягам, прафэсарам Атыліё Раманіні з Міляну, раскрывае драматычную сувязь паміж ураганамі Другой сусьветнай вайны і далейшым лёсам Беларусі.
Раманіні пісаў, каб даведацца, ці «Яго Эксцэленцыя», пра якога ён прачытаў у асыскай публікацыі «LA ROCCA», не зьяўляецца выпадкова ягоным старым, даўно згубленым сябрам па ліставаньні.
Сяброўства, сшытае лацінай:
Раманіні ўспамінаў, што ў 1938–1939 гадох, калі ён быў студэнтам у Павіі, вёў ліставаньне цалкам па-лацінску з Чэславам Сіповічам (якога Раманіні памятаў як студэнта з Вільні). Насамрэч, Сіповіч быў сэмінарыстам і ў той час займаўся філязофскімі і тэалягічнымі студыямі ў Вільні, а пазьней – у Рыме.
Іх інтэлектуальны дыялёг быў жорстка рерарваны вайною. Раманіні захаваў апошнюю паштоўку, якую калісьці атрымаў ад маладога Чэслава. Пасьля акупацыі ягонага гораду ў ёй адным кароткім, але надзвычай моцным сказам была апісаная трагедыя эпохі:
«vivo, patria mea plorat…»
(Я жывы, мая Айчына плача…)
Ад сябра па ліставаньні — да біскупа:
Праз 21 год Раманіні напісаў гэты ліст, выказваючы і сваю «пяшчотную памяць» і глыбокі смутак з нагоды няпэўнага лёсу сябра. У завяршэньні ён выказаў надзею, што адрасат, Чэслаў Сіповіч, сапраўды зьяўляецца ягоным старым сябрам, а «апостальства, якое яго чакае», азначае, што той знайшоў больш шчасьлівы лёс.
У дзіўным супадзеньні гістарычных рытмаў біскуп Чэслаў Сіповіч быў прызначаны тытулярным біскупам Марыямы ў 1960 годзе — у той самы год, калі Раманіні напісаў свой ліст, — тым самым пацьвердзіўшы гарачыя пажаданьні доктара адносна ягонага «апостальства». Такім чынам, гэтае ліставаньне ня толькі стала мастом праз 21 год маўчаньня, але і пацьвердзіла, што студэнт, які некалі аплакваў страту сваёй Айчыны, узьняўшыся, стаў першым прызначаным беларускім грэка-каталіцкім біскупам ад 1830-х гадоў.